Euro model u praksi: Tri ilustrativna scenarija na primjeru hipotetičke kompanije sa 10 zaposlenih 

Privredna komora Crne Gore od najave „Euro modela“ intenzivno razgovara sa privrednicima i sektorskim udruženjima o očekivanim efektima predloženih rješenja na poslovanje, zaposlenost i konkurentnost domaće privrede. Privreda ne osporava cilj daljeg rasta zarada i životnog standarda građana. Međutim, održiv rast plata mora pratiti rast produktivnosti i ekonomskih rezultata, kao i sposobnost kompanija da dugoročno finansiraju veći trošak rada, saopšteno je danas iz Privredne komore.

‚‚Komora je uradila tri ilustrativna scenarija efekta primjene Euro modela na primjeru hipotetičke kompanije sa 10 zaposlenih: 1 sa osnovnom školom, 6 sa srednjom školom i 3 sa fakultetom, od kojih je jedan početnik. Struktura zaposlenih je ista u sva tri scenarija. Obračun obuhvata ukupna sredstva potrebna za isplatu neto zarada: porez na dohodak, prirez (obračunat po stopi od 15%, koja se primjenjuje u Podgorici) i doprinose koji se plaćaju na zaradu, po važećim propisima i po predloženim izmjenama“, precizirano je u saopštenju.

Scenario 1: svi zaposleni na zakonskom minimumu. Svih deset zaposlenih danas prima važeći minimalac: 600 € zaposleni sa osnovnom i srednjom školom, a 800 € zaposleni sa fakultetom. Po Euro modelu moraju primati najmanje 1.000 €, 1.250 € i 1.400 €. Ukupna sredstva potrebna za isplatu zarada rastu sa 7.537 € na 13.448 € mjesečno, odnosno sa 90.450 € na 161.371 € godišnje. To je 70.921 € više godišnje, ili rast od 78,4%.

Scenario 2: zaposleni sa različitim zaradama, povećanje samo do zakonskog minimuma. Zaposleni sa osnovnom školom danas ima neto zaradu od 600 €. Kod zaposlenih sa srednjom školom 1 izvršilac ima 600 €, 1 izvršilac 700 €, 2 izvršioca po 800 €, 1 izvršilac 900 € i 1 izvršilac 950 €. Kod zaposlenih sa fakultetom početnik ima 800 €, 1 izvršilac 1.100 € i 1 izvršilac 1.300 €. Ako poslodavac zarade podigne samo do novog zakonskog minimuma, zaposleni sa osnovnom školom prima 1.000 €, svih 6 izvršilaca sa srednjom školom po 1.250 €, a sva 3 izvršioca sa fakultetom po 1.400 €. Ukupna sredstva potrebna za isplatu zarada rastu sa 10.107 € na 13.448 € mjesečno, odnosno sa 121.289 € na 161.371 € godišnje. To je 40.083 € više godišnje, ili rast od 33,0%. U tom slučaju svi zaposleni istog nivoa kvalifikacije primaju istu zaradu, bez obzira na to koliko su do sada zarađivali.

Scenario 3: ista kompanija, uz očuvanje odnosa među zaradama. Zaposlenom sa osnovnom školom zarada raste sa 600 € na 1.000 €, odnosno za 66,7%. Da bi ostali zaposleni zadržali isti procentualni odnos prema toj zaradi, i njihove zarade će porasti po istoj stopi, a tamo gdje je to manje od novog zakonskog minimuma, do iznosa minimuma. Tako kod zaposlenih sa srednjom školom 1 izvršilac sa 600 € i 1 izvršilac sa 700 € prelaze na 1.250 €, 2 izvršioca sa 800 € na po 1.333 €, 1 izvršilac sa 900 € na 1.500 € i 1 izvršilac sa 950 € na 1.583 €. Kod zaposlenih sa fakultetom početnik prelazi sa 800 € na 1.400 €, 1 izvršilac sa 1.100 € na 1.833 € i 1 izvršilac sa 1.300 € na 2.167 €. U tom slučaju ukupna sredstva potrebna za isplatu zarada rastu sa 10.107 € na 15.637 € mjesečno, odnosno sa 121.289 € na 187.647 € godišnje. To je 66.359 € više godišnje, ili rast od 54,7% u odnosu na sadašnje stanje, odnosno 16,3% više nego u drugom scenariju. Ta razlika je cijena očuvanja odnosa među zaradama zaposlenih.