Dan pobjede: Vijence na Spomenik partizanu borcu položili Milatović, Krapović, Mujović

U Crnoj Gori danas se obilježava 9. maj – Dan pobjede nad fašizmom, uz svečanosti, polaganje cvijeća i brojne manifestacije posvećene sjećanju na žrtve Drugog svjetskog rata i antifašističku borbu. Centralna ceremonija održava se kod Spomenika partizanu-borcu na Gorici u Podgorici. Vijence su položili predsjednik Crne Gore Jakov Milatović, gradonačelnik Podgorice Saša Mujović i ministar odbrane Dragan Krapović.    

Svečanost povodom Dana pobjede nad fašizmom održava se danas kod Spomenika partizanu-borcu na Gorici u Podgorici, čime se u Crnoj Gori obilježava 9. maj, datum koji simbolizuje kraj Drugog svjetskog rata u Evropi i pobjedu nad fašizmom.

Predsjednik Crne Gore Jakov Milatović istakao je da se danas obilježava jedan od najsvjetlijih datuma u istoriji čovječanstva – Dan pobjede nad fašizmom, koji poziva ne samo da slavimo, već i da pamtimo, poštujemo i preuzmemo odgovornost.

„Sloboda koju danas živimo nije poklon, već teško izvojevana borba. Osvojena je krvlju, suzama i nepokolebljivom vjerom da čovjek mora biti slobodan da bi bio dostojan svog imena. U toj borbi narod Crne Gore zauzima posebno mjesto. U najmračnijim trenucima, kada je Evropa bila pokorena i kada su mnogi vjerovali da je otpor nemoguć, Crna Gora se podigla. Dana 13. jula 1941. godine zapaljena je iskra slobode. Taj ustanak nije bio samo pobuna; bio je vapaj dostojanstva, prkos okupatoru i dokaz da i brojčano mali narod može imati veliko srce. U trenutku kada se činilo da je tama nepobjediva, Crna Gora je pokazala da se svjetlost ne može ugasiti. Svi su ustali, i to ne iz mržnje, već iz ljubavi – ljubavi prema svojoj zemlji, slobodi, potomcima i budućnosti. Mnogi su dali ono najvrednije što su imali: svoje živote. Gotovo da nije bilo doma bez tuge, bez gubitka, bez rane koja nikada nije potpuno zacijelila. Iz te patnje rođena je veličina. Rođena je sloboda. Rođena je Crna Gora koja zna da dostojanstvo nema cijenu“, naveo je Milatović.

Kazao je da Crna Gora danas mora graditi društvo u kojem su stabilnost, pravda i sigurnost podjednako neupitni.

„Moramo uvijek imati na umu da antifašizam nije samo dio naše prošlosti, već sam temelj našeg identiteta, naše državnosti i naše budućnosti. Naš put vodi ka evropskoj porodici naroda i nije samo politički ili ekonomski, to je put vrijednosti. U temelje te Evrope ugrađena je i crnogorska žrtva. Zato naš evropski put nije odricanje od sebe, već potvrda onoga što jesmo i onoga čemu težimo. Dan pobjede je zavjet da ćemo čuvati ono što su naši preci stvorili, da ćemo braniti slobodu ne samo riječima već i djelima, i da nikada nećemo zaboraviti cijenu koja je za nju plaćena. Vječna slava i hvala svim palim borcima i neka nas njihova hrabrost obavezuje da budemo dostojni slobode koju živimo“, poručio je Milatović.

Ministar odbrane Dragan Krapović je kazao da je puno dana u istoriji jednog naroda, ali malo oni koji ostaju vjekovima, a 9. maj je svakako jedan takav – dan trijumfa slobode nad tiranijom i čovječnosti nad zlom.

„To nije samo datum u kalendaru već vertikala evropske i svjetske istorije, dan kada su narodi nakon nezamislivih stradanja odlučili da budućnost grade na miru, dostojanstvu čovjeka i pravu naroda da žive slobodno. Crna Gora je uvijek neopogrešivo birala stranu slobode. U ovom kršu gdje su priroda i istorija jednako iskušavali čovjeka, stvarao se narod naučen da opstaje kada bi drugi posustajali. Oblikovala se sviiest da nema većeg bogatstva od slobodne otadžbine i uzvišenijeg zavjeta od njene odbrane“, naglasio je Krapović.

Podsjetio je na ustanak 13. jula 1941. i riječi Sule Radova vijek ranije o slobodi, ističući da antifašizam u Crnoj Gori nije nastao kao odgovor jednog vremena, već kao izraz istorijskog i moralnog prava i prirodan nastavak odbrane od tiranije.

Na današnji dan 1945. godine, prije 81 godinu, njemački feldmaršal Vilhelm Kajtel u Berlinu je potpisao završni dokument o kapitulaciji Njemačke i okončanju Drugog svjetskog rata. U ime saveznika dokument su potpisali sovjetski maršal Georgij Žukov i britanski general Artur Teder.

Spomenik partizanu-borcu na Gorici u Podgorici  (Foto: RTCG)

Povodom Dana pobjede nad fašizmom i Dana Evrope, Vojska Crne Gore izvršila je počasnu artiljerijsku paljbu sa platoa brda Gorica, dok se širom države organizuju brojne manifestacije posvećene obilježavanju ovog datuma.

Drugi svjetski rat smatra se najvećim i najrazornijim sukobom u istoriji čovječanstva. U njemu je učestvovala 61 država sa više od dvije milijarde stanovnika, što je tada činilo gotovo 96 odsto svjetske populacije. Ratna dejstva zahvatila su teritorije 40 zemalja, a u vojnim snagama bilo je angažovano oko 110 miliona ljudi.

Prema procjenama, u Drugom svjetskom ratu stradalo je oko 50 miliona ljudi, među kojima gotovo 31 milion civila. Najveće gubitke pretrpio je Sovjetski Savez sa oko 20 miliona žrtava, dok je na prostoru tadašnje Jugoslavije poginulo oko 1,7 miliona ljudi. Materijalna razaranja u Evropi procijenjena su na oko 260 milijardi dolara.

Kao dio tadašnje Jugoslavije, i Crna Gora je tokom Drugog svjetskog rata pretrpjela velike ljudske gubitke. Kasniji podaci pokazali su da je u ratu stradalo više od 37 hiljada ljudi, odnosno približno deset odsto tadašnjeg stanovništva Crne Gore.

Predsjednik SOBNOR Crne Gore Radojica Radojević poručio je povodom Dana pobjede nad fašizmom da je sjećanje na borce Narodnooslobodilačke borbe trajna obaveza društva, pozivajući građane i opštinske organizacije da se pridruže akciji „Cvijet uz spomenik“. 

Radojević je naveo da 9. maj podsjeća na pobjedu antihitlerovske koalicije nad fašizmom, koji je označio kao najveće zlo u istoriji čovječanstva, ali i na značaj antifašističkih vrijednosti koje su ugrađene u temelje savremene Evrope.

On je podsjetio da je u borbi protiv fašizma crnogorski narod podnio velike žrtve, navodeći da je poslijeratni popis evidentirao ukupno 18.573 poginula borca, žrtava fašističkog terora i civilnih žrtava iz Crne Gore.

“Nećemo dopustiti unižavanje i prekrajanje istorije NOR-a, herojskih događaja, ličnosti i tekovina antifašizma”, poručio je Radojević.

Izvor: RTCG; Autor: T.R.