Danas nas očekuje “vatreni prsten”, prvo pomračenje Sunca u ovoj godini

Prstenasto pomračenje Sunca, poznato kao „vatreni prsten“, danas će obilježiti prvo pomračenje u 2026. godini, ali će moći da ga vidi svega oko dva odsto svjetske populacije.

Ovaj događaj, koji se naziva i prstenasto pomračenje Sunca, nastaje „kada Mjesec prođe tačno između Zemlje i Sunca, ali je u svojoj orbiti predaleko da bi u potpunosti prekrio Sunčev disk“, rekao je CNN-u dr Aleks Jang, zamjenik direktora za naučnu komunikaciju u Odjeljenju za heliofiziku u NASA-inom Godardovom centru za svemirske letove u Grinbeltu, u Merilendu, navodi Nedeljnik.

Zbog toga se oko tamne siluete Mjeseca vidi sjajni prsten Sunčeve svjetlosti, objasnio je on, pa otuda naziv „vatreni prsten“. Ako Mjesec potpuno prekrije Sunce, dolazi do potpunog pomračenja. Djelimično pomračenje nastaje kada Mjesec prođe između Sunca i Zemlje, ali ta tri tijela nisu savršeno poravnata, navodi NASA.

Antarktik, Afrika i Južna Amerika gledaće prstenasto pomračenje Sunca

Najbolji pogled na „vatreni prsten“ biće moguć iz uskog pojasa Antarktika, dok će djelimično pomračenje biti vidljivo sa ostatka ledenog kontinenta, kao i iz djelova Afrike i Južne Amerike.

„Prstenasta pomračenja Sunca događaju se otprilike svake jedne do dvije godine, ali mnoga nisu vidljiva iz većine djelova svijeta. Sljedeće prstenasto pomračenje biće 6. februara 2027, prema NASA-i, i moći će da se vidi sa većeg dijela Južne Amerike i Afrike. U Sjedinjenim Državama sljedeća prilika za posmatranje prstenastog pomračenja biće tek 2039. godine“, rekao je Jang.

– Pomračenja dolaze u parovima, a ponekad i u trojkama. Astronomi ove grupe događaja nazivaju sezonama pomračenja – napomenuo je Jang, dodajući da „sunčevo pomračenje uvijek prati i pomračenje Mjeseca otprilike dvije nedjelje prije ili poslije.

Ovo prstenasto pomračenje predstavlja prvo u sezoni, a potom će 3. marta uslijediti potpuno pomračenje Mjeseca.

Prvo ovakvo pomračenje od 2024.

Predstojeće prstenasto pomračenje Sunca biće prvo još od 2024.

Tokom događaja, sjenka Mjeseca će preko Zemlje iscrtati pojas širok 616 kilometara i dug 4.282 kilometra, navodi EarthSky.

Pošto uski vatreni prsten prelazi samo preko Antarktika, mnogi će morati da ga prate putem prenosa uživo.

– Sve je stvar geometrije – rekao je Jang. – Morate biti tačno na pravom mjestu duž uskog pojasa prstenastog pomračenja, što ovakva posmatranja čini veoma rijetkim.

Najdramatičnije na istraživačkoj stanici na Antarktiku

Pomračenje će biti najdramatičnije na istraživačkoj stanici Konkordija na Antarktiku, počev od 18.48 po lokalnom vremenu (6.42 po istočnom vremenu SAD), a maksimum će dostići u 19.47 po lokalnom vremenu (7.12 po istočnom vremenu). Događaj će trajati oko dva sata.

Djelimično pomračenje biće vidljivo širom južne Afrike, Južne Amerike i Antarktika.

U Argentini i Čileu djelimično pomračenje počeće oko 7 časova ujutru po lokalnom vremenu, dok će u južnoj Africi posmatrači moći da ga vide tokom ranog do sredine popodneva.

Predstojeći nebeski događaji

Nebeski kalendar za ovu godinu je prepun. Već 28. februara posmatrače očekuje „parada“ šest planeta na noćnom nebu.

Ubrzo poslije zalaska Sunca, Merkur, Venera, Saturn i Jupiter biće vidljivi golim okom, u zavisnosti od vremenskih uslova. Za uočavanje Urana i Neptuna, međutim, biće potrebni dvogled ili teleskop, navodi NASA.

Tri dana kasnije, 3. marta, potpuno pomračenje Mjeseca biće vidljivo iz Azije, Australije, pacifičkih ostrva i Amerike. Mjesec će tada izgledati crvenkasto, zbog čega se naziva „krvavi Mjesec“.

Posmatrače očekuje i više meteorskih kiša tokom 2026. godine. Najintenzivniji datumi, prema Američkom meteorskom društvu, su:

Liridi: 21–22. april

Eta Akvaridi: 5–6. maj

Južni Delta Akvaridi: 30–31. jul

Alfa Kaprikornidi: 30–31. jul

Perseidi: 12–13. avgust

Orionidi: 21–22. oktobar

Južni Tauridi: 4–5. novembar

Sjeverni Tauridi: 11–12. novembar

Leonidi: 16–17. novembar

Geminidi: 13–14. decembar

Ursidi: 21–22. decembar.

DAN