DistributeX: Od aplauza do prijava za milionsku prevaru

Samo mjesec prije nego što su građani počeli da podnose krivične prijave protiv ljudi koji stoje iza platforme DistributeX, zbog sumnje na finansijsku i kripto prevaru, ta “kompanija” je u luksuznom budvanskom hotelu organizovala navodno treću konferenciju, dijelila sertifikate “asistentima” i pozivala članove da nastave da šire zajednicu.

“Ko je najbolji? DX! Ko je najbolji? DX! Ko je najbolji? DX!”, uzvikivao je muškarac u zelenoj majici, držeći mikrofon, dok je najprije animirao najmanje tridesetak “asistenata”, a potom i publiku u prepunoj sali.

“Slabi smo, hajde još jednom”, govorio je, podstičući prisutne da glasnije odgovore.

Na video-snimku dostavljenom “Vijestima” vidi se da su toga dana dodjeljivani sertifikati asistentima DistributeX-a, odnosno DX-a, kako su platformu nazivali članovi te zajednice.

Na drugom zapisu, koji je snimljen istog dana, jedan od domaćina konferencije zahvaljivao je prisutnima:

“Vjerujem da svi odlazimo bogatiji za nova poznanstva, korisne informacije i dodatnu motivaciju za budući rad”, poručio je uz zahvalnost prisutnima i govornicima… “kao i kompaniji na izdvojenim sredstvima i podršci u organizaciji ove konferencije”.

“Posebnu zahvalnost upućujem ‘DX’ kompaniji, administratoru, mojoj menadžerici Ešli Miler i svim ostalim menadžerima, a i svima onima koji su svojim trudom i zalaganjem doprinijeli da ovaj događaj bude organizovan na ovako visokom nivou. Pozivam sve vas da i dalje razvijamo našu zajednicu, da podržavamo jedni druge i nastavimo graditi uspješne priče koje će nas okupljati i u godinama koje dolaze”, rekao je.

Prošle sedmice, potvrđeno je “Vijestima” i iz Uprave policije, u više crnogorskih gradova podnijeto je više krivičnih prijava protiv lica koja stoje iza platforme “DistributeX” i sličnih, zbog sumnje da su počinili finansijsku prevaru…Sagovornici redakcije koji su i sami bili dijelom šeme “DistributeX-a” tvrde da je kroz nju oštećeno više od 3.000 građana Crne Gore, a procjenjuju da je riječ o milionskim iznosima koji su prikupljeni putem kripto uplata i gotovinskih predaja novca “na ruke” u lokalnim kancelarijama.

U julu zaradili od četiri do 600 USDT

Osim u video-zapise sa konferencije kada su promovisani asistenti, “Vijesti” su imale uvid i u drugi sadržaj, pored ostalog, u julski spisak za “plate za poslove u zajednici”. Spisak sadrži oko 200 imena, brojeve DX računa, naziv “radnog mjesta” i iznos “plate”.

Imena često nijesu potpuna, na spiskovima se za neke navodi samo ime, za neke i ime i prezime. Brojevi DX računa su u stvari brojevi telefona u mobilnoj mreži. Prema spisku plata, “DistributeX” je imao srednje i mlađe asistente u zajednici, osoblje za rad u zajednici i osoblje u lokalnim kancelarijama – četvoro u Podgorici, po troje u Baru i Nikšiću, dok su po dvije osobe bile zadužene za rad u kancelarijama u Andrijevici i Danilovgradu.

Plate svih izražene su u USDT, kriptovaluti koja se vezuje za američki dolar. Tako su se julske zarade za angažovane u “DistributeX-u”, prema spisku u koji su “Vijesti” imale uvid, kretale od četiri do 600 USDT. Četiri je trebalo da prime neki od mlađih asistenata, neki su među njima tog mjeseca zaradili nešto više, 28, 40, 64 do 120 USDT. Osoblje za rad u zajednici tog mjeseca zaradilo je 50 do 80 USDT, srednji asistenti 120 do 300 USDT. Najviše je novca trebalo izdvojiti za osoblje u lokalnim kancelarijama, po 300, odnosno po 600 USDT.

Prijavljeni i u Podgorici?

Izvori “Vijesti” rekli su da su krajem sedmice podnijete prijave i u Podgorici, ali juče do zaključenja teksta iz UP nisu odgovorili na pitanja u vezi sa tim navodima.

“Upravi policije – odjeljenjima bezbjednosti Herceg Novi, Nikšić, Budva i Danilovgrad podnijeta je, do ovog momenta, po jedna prijava (ukupno četiri prijave) od strane građana u vezi sa njihovim poslovanjem sa predstavnicima platforme DistributeX. U prijavama građani navode da su prevareni od strane predstavnika ove platforme budući da im nije isplaćen novac koji im je navodno bio obećan sistemom dobrovoljnih uplata određenih suma i izvršavanja zadataka, među kojim zadacima su određen broj klikova kojima se navodno promoviše platforma i učlanjenje drugih osoba kako bi se otključao naredni nivo na kojem su predviđene veće sume za isplatu i teži tzv. zadaci”, kazali su “Vijestima” prošle sedmice.

Policija je, kako su tada dodali, postupila po svim prijavama i o svemu obavijestila nadležne državne tužioce u osnovnim državnim tužilaštvima u gradovima gdje su podnijete prijave.

Iz Osnovnog državnog tužilaštva u Herceg Novom prošle sedmice su redakciji kazali da nemaju formiranih predmeta u vezi sa finansijskim prevarama u odnosu na osnivača “DistributeX”, ali i da ih je policija u avgustu upoznala sa jednom prijavom. Kako su dodali, u odnosu na to, dali su usmena uputstva Upravi policije OB Herceg Novi za preduzimanje radnji u cilju provjere navoda prijave i rasvjetljavanja događaja. Taj postupak je, naveli su iz- novskog ODT-a, u toku.

“Organizacija humanitarnih akcija”

O aktivnostima sistema “DistributeX” u Crnoj Gori “Vijesti” su prvi put objavile krajem marta. Sagovornici redakcije i tada su sugerisali građanima da ukoliko su uplatili sredstva “DistributeX-u”, odmah prestanu sa tim i da o svemu izvijeste Upravu policije i Centralnu banku.

Kazali su tada da model poslovanja “DistributeX-a” potpuno odgovara kategoriji koju FBI klasifikuje kao “cryptocurrency job scam”, šemu u kojoj prevaranti regrutuju žrtve putem WhatsAppa, traže uplate u kriptovalutama, dodjeljuju im jednostavne zadatke kliktanja na proprietary platformama, obećavaju provizije i eskaliraju finansijsku eksploataciju kroz sistem VIP nivoa.

“DistributeX” mreža u Crnoj Gori funkcionisala je upravo na takav način – članovi DistributeX-a pozivali su jedni druge, oni koji su se tek uključivali uplaćivali su iznos od 256 eura, a potom uključivali nove članove. Nakon uplate, ispričao je ranije izvor “Vijesti”, članovi su pozivani da svakodnevno odrade po pet klikova za kriptovalute.

Korisnicima je obećavan napredak koji je isključivo vezan za dovođenje i učlanjenje novih osoba, a koje uplaćuju po 265 eura, uz obavezu za pet klikova dnevno… Za prelazak u viši nivo, recimo VIP 3, uz regrutaciju najmanje šest do osam novih članova, koji uplaćuju po 256 eura, uslov je bio i uplata novih 800 eura…

Da je “posao” stao, redakciji su ispričali pojedini članovi, nakon što je prošle sedmice WhatsApp grupa putem koje su komunicirali sa administratorima ugašena. Tada su ugašene i pripadajuće “DistributeX” veb-lokacije.

Kancelarija u Podgorici, u dijelu grada Preko Morače, koja je otvorena tokom proljeća, nije radila prošle sedmice, ni juče prijepodne.

Građani koji tvrde da su prevareni, ranije su kazali “Vijestima” da su u zabludu dovedeni jer su im organizatori “DistributeX” šeme kao “potvrdu legalnosti i dozvolu za rad” prikazivali rješenje o upisu u Registar nevladinih udruženja, koje je izdalo Ministarstvo regionalno-investicionog razvoja i saradnje sa NVO.

“Zloupotrebljavajući zvanični dokument države, osnivači su ujedinili hiljade ljudi u piramidalnu strukturu koja je obećavala nerealne dnevne zarade i ‘plate’”, ispričali su.

Ministarstvo je u junu odobrilo registraciju NVO “Distribucija Iks”. Prema podacima iz registra (ngo.gov.me), ta NVO kao strani koristi naziv “DistributeX”, što je otežavalo pretragu.

Kao djelatnost, upisana je “socijalna i zdravstvena zaštita”, a u širem opisu za tu NVO stoji da je u pitanju “organizacija humanitarnih akcija i distribucija prikupljene pomoći socijalno ugroženim osobama”. Kao osnivači, navedeni su Smiljana Obradović iz Andrijevice i Marko Đokvučić i Goran Trifunović iz Bara.

Iz resora koji vodi Ernad Suljević, u aprilu su “Vijestima” kazali da neće provjeravati da li bi nevladina organizacija “DistributeX” mogla biti uključena u mrežu koja nosi obilježja kripto prevare.

Izvor: Portal Vijesti Autorka: Damira Kalač