Na kafi sa Miodragom Tanjom Masoničićem: Naših 50 godina na čistoj strani života

Izviđaštvo je obilježilo čitav život Miodraga Tanja Masoničića, od najranije mladosti pa do danas. Njegov prvi susret sa izviđačima bio je davne 1973. godine, kada je kao omladinski aktivista učestvovao na maršu Žabljak – Tjentište. Ovu aktivnost organizovala je Omladinska konferencija Crne Gore, a kao najbrojniji i najorganizovaniji su bili pripadnici Saveza izviđača Crne Gore.

– Pored mene, iz Bara je bilo još nekoliko omladinskih aktivista i svi smo bili oduševljeni kako je sve funkcionisalo. Po povratku smo te utiske prenijeli na naše drugove u organizaciji. I tako, preko 50 godina sam dio izviđačke porodice, nebitno da li kao član, starješina ili funkcioner. Uvijek sa istom radošću i predanošću realizujem planirane zadatke. I dok god budem imao snage biću aktivni dio ove najbolje organizacije na svijetu – kaže Masoničić.

On ističe da je, zahvaljujući entuzijazmu nekoliko starijih i iskusnijih društvenih aktivista, profesorici Branki Korać, profesoru Peku Šoću i njegovoj ćerki Lovćenki – Loli (Popović), izviđačka priča pokrenuta u Baru 1974. godine.

– No, kako je to bilo nešto novo i nepoznato, a i zahtjevno za organizovati, inicijativa je realizovana tek naredne godine. Nakon nekoliko sastanaka društveno političkih struktura naše Opštine, 27. marta 1975. godine formiran je inicijativni odbor za osnivanje Izviđačkog odreda u Baru. U njegovom sastavu su bili Kosta Popović kao predsjednik, Slavko Bakić, Branka Korać, Svetozar Jovetić, Džemal Husić, Milenko Rajović, Miodrag Vučićević, Husein Maršić, Vojo Banović i Selvija Ramić, sada Mustafić.

Nakon manje od mjesec dana, 17. aprila 1975. godine, održana je Osnivačka skupština, na kojoj je donijeta odluka da se formira Izviđački odred (IO) „24. novembar”.

– Odmah nakon Skupštine konstituisani su organi odreda. Ja sam izabran u Starješinstvo koje su činili predsjednik Skupštine Džemal Husić, sekretar Svetozar Bato Jovetić, članovi Nikica Niko Vuksanović, Nikola Unkašević, Čedo Sjekloća, Slavko Bakić, Vojo Banović, Dimitrije Pavlović, Radmila Pavlović (Čalović), te Miodrag i Mišo Leković. Prvi predsjednik Skupštine Odreda je bio Džemal Husić, tada predsjednik SSRN-a, dok je predsjednik odreda bio Svetozar Vuletić, tada predsjednik Opštine. 

Već iste godine su krenuli u prve akrivnosti. Formirali su jedinice – čete i vodove u skoro svim većim Mjesnim zajednicama, Crmnici, Polju, Sutomoru, u Luci Bar, gimnaziji i Poljoprivrednoj školi.

– Već 1976. počinju prve aktivnosti odreda. Prvi školovani izviđački kadrovi u odredu „24. novembar” bili su Svetozar Bato Jovetić i Branislav Brano Milić, koji su te godine na poziv Odreda Izviđača „Stevan Sinđelić” i „Partizan” pohađali Vodnu školu Saveza izviđača Srbije u Nišu. Nakon njihovog povratka i naš odred je počeo da izvodi obuku sa svojim članovima.

Imali su čast, priča Tanjo, da budu u organizaciji dočeka „Plavog voza”, prvog voza na pruzi Beograd – Bar, kojim je 30. maja 1976. godine u Bar doputovao drug Tito, što je u to vrijeme za IO bilo veliko priznanje i čast.

Prvo logorovanje Odreda je održano u Čanju 5. i 6. juna 1976, a prva Vodna škola, uz desetodnevno logorovanje u Dobroj Vodi, avgusta iste godine. Obuka je izvođena na zavidnom nivou.

– Jedna od prvih takmičarskih akcija Odreda bila je učešće na „Aprilskim susretima” u Makedoniji, čiji je glavni organizator bio bratski IO „Maršal Tito” i Odred „Blažo Jokov Orlandić” iz Skoplja. Mi smo učestvovali sa ekipom od pet planinki i pet izviđača. Žensku ekipu činile su Mira Prentović, Lidija Sulejmanović, Ljilja Jelenić (sada Vujović), Zorica Crnčević i Lidija Vučinić (sada Lekić), dok su u muškoj ekipi bili Đoko Perčobić, Peđa Božović, Brano Milić, Nikola Unkašević i ja. Ovo je značajno napomenuti jer se većina od nas po prvi put susrela sa velikim gradom (većina nije prošla dalje od tadašnjeg Titograda). S obzirom da je to bila prva akcija tog karaktera, postigli smo izvanredan uspjeh – u ukupnom plasmanu od 30 ekipa bili smo peti, a u paljenju logorske vatre pojedinačno prvi. Nakon ove akcije uslijedio je buran izviđački život Odreda, koji traje i dalje.

Masoničić ističe da je Savez izviđača Jugoslavije bio veoma dobro osmišljena društvena organizacija koja je funkcionisala besprekorno.

– Realizovani su mnogi programi obuke. Što se mene lično tiče, od osnivanja Odreda prolazio sam mnoge obuke, sticao sva neophodna izviđačka znanja i zvanja, preuzimao odgovornost i rukovodio jedinicama sve do funkcija načelnika i starješine Odreda. Tada su to su bile vrlo brojne jedinice, tako da je Odred imao ponekad i do 200 članova. Kada smo 2006. godine postali samostalna organizacija SICG, preuzeo sam i funkciju u Savezu izviđača Crne Gore, i kao generalni sekretar Saveza 2008. godine bio u delegaciji prilikom prijema Saveza u Svjetsku organizaciju Skauta WOSM na Svjetskoj konferenciji skauta u Južnoj Koreji, gdje sam ponovo bio i nakon 15 godina od prijema, kao član crnogorskog kontigenta 2023. godine na Jemnoree – najvećem skupu skauta na svijetu, sa preko 500.00 skauta.

Izviđaštvo je bila jedna škola života, a boravak i rad u Odredu makar na kratko je ostavljao dubok trag u sjećanju mladih. Prijateljstva koja su se sticala u samom Odredu i širom tadašnje države i dan danas traju.

– Izviđači su uvijek bili dio jedinica za spašavanje, i uvijek spremni da priskoče kad je najteže, bilo da daju lični doprinos, bilo da stave na raspolaganje obuku i obučavaju druge kako se ona koristi… Koliko smo bili ozbiljna i dobro organizovana organizacija govori i to da smo se odmah nakon katastrofalnog zemljotresa 15. aprila 1979. godine, koji je zahvatio crnogorsko primorje, samoinicijativno stavili na raspolaganje (ljudstvo i opremu) opštinskom Štabu civilne zaštite.

Za svoj rad, organizovanost, požrtvovanost u najtežim trenucima za grad, Izviđački odred „24. novembar” dobio je od Saveza izviđača Jugoslavije posebno priznanje „Zlatni javorov list”, a od Opštine Bar najveće Opštinsko priznanje, Nagradu oslobođenja Bara, kao i „Srebrni krst” Crvenog krsta Jugoslavije.

– Glavni problem Odreda je osipanje članstva zbog odlaska na školovanje van Bara, no ipak, zahvaljujući entuzijazmu ljudi koji rade u Starješinstvu Odreda uspješno se održava već punih pedeset godina. Društvene promjene dovele su do toga da nekada važne i potrebne društvene organizacije postanu nevladine organizacije, i da zavise od projektnih aktivnosti i milosti donatora. Uglavnom se radilo i radi volonterski. Ipak, zahvaljujući razumijevanju opštinskog rukovodstva i našem kontinuiranom radu nisu nam oduzete prostorije kao drugima, već smo dobili prostor na korišćenje, najprije u staroj školi „Meksiko”, a zatim u zgradi Crvene banke, gdje i sada radimo – kaže Tanjo.

Odred ove godine slavi značajan jubilej – pedeset godina od osnivanja.

– Tokom čitave godine sprovodimo akcije. Planirali smo brojne aktivnosti, pored svih onih redovnih, programa obuke, promocije odreda, organizacije logorskih aktivnosti planirani su i programi vezani za obilježavanje jubileja: izrada Monografije, Svečana Akademija na kojoj će biti promovisana Monografija Odreda, a u saradnji sa Poštom CG izdavanje jubilarne poštanske marke, organizovanje izložbe i okrugli sto na temu izviđaštva – kaže on i dodaje:

– Pored aktivnosti na obilježavanju Jubileja, od septembra smo, pod pokroviteljstvom Opštine Bar, domaćini velike akcije „Boranka”, koju realizuje SICG u saradnji sa Savezom izviđača Hrvatske i brojnim međunarodnim organizacijama. Sa velikim ponosom ističem da svim ovim našim aktivnostima rukovode naše mlade starješine Emir Alković i Ivan Martinović.

Često se, kaže on, susreće sa pitanjem zašto sve ovo radi, odnosno kakvu korist ima od toga.

– Mogu da kažem da od ove organizacije nisam imao materijalnu korist, ali je izviđaštvo ispunilo moj život i učinilo me bogatijim za mnoga prijateljstva. Naučilo me da se snalazim u nemogućim situacijama, da se sporazumijevam i družim sa ljudima čiji jezik ne znam, da se družim sa mladim ljudima i da im pomažem da zavole i učine ovu našu organizaciju još boljom. Na kraju mogu da kažem da je ova garnitura koja vodi Savez izviđača CG mnogo uradila za ovu organizaciju, da su od onih osnova koje smo im mi stariji ostavili napravili jednu modernu organizaciju koja se zasniva na izviđačkim zavjetima i zakonima.

On dodaje kako se upravo sprema da ide i aktivno učestvuje na Sedmoj smotri SICG, koja počinje na Grahovu.

– To će biti međunarodni skup sa skoro hiljadu mladih iz cijelog svijeta. Oni će deset dana otkrivati ljepote Crne Gore, učestvovati na preko 200 radionica i baviti se društveno korisnim radom. Naš odred će na smotri predstavljati dvadeset izviđača – ističe on.