Tokom rekonstrukcije  Dvorca kralja Nikole otkrića podigla vrijednost objekta, ali i investicije- rok završetka radova upitan

Prva temeljna rekonstrukcija Dvorca kralja Nikole u Baru u poslednjih  50-tak godina je u toku, ali neće biti završena do 31.decembra  2025. kao što je predviđeno. Bezbjednost boravka u najreprezentativnijem kulturno-istorijskom  objektu na barskoj rivi, kako tvrdi izvođač radova i stručni nadzor, će nakon rekonstrukcije biti na potrebnom nivou. Nakon dekorativnog oslikavanja  500 kvadrata zidnih površina  u autentičnom stilu vrijednost Dvorca se povećava.

Radovi na temeljnoj rekonstrukciji Dvorca kralja Nikole na Topolici, započeti su 2023. godine. U međuvremenu, vrijednost investicije koja se finansira iz kapitalnog budžeta Opštine Bar će koštati preko dva miliona eura.

Pitanje novca kao i rokovi završetka posla kako navodi predstavnik firme koja vrši stručni i konzervatorski nadzor, prof. dr Goran Radović, glavni nadzor, stručni i konzervatorski, nisu ključni faktori u ovakvim poslovima i unaprijed se kako profesor objašnjava „teško mogu precizirati“.

-Ovom poslu treba pristupiti veoma odgovorno. To nas obavezuje Zakon o zaštiti kulturnih dobara zato što je ovo kulturno dobro neprocjenjive vrijednosti za državu, identitet. Sve intervencije i promjene koje se rade na kulturnim dobrima, moraju da se rade na jedan vrlo brižljiv i pažljiv način. Studiozno, na osnovu prethodnih istraživanja ako ćete raditi nešto mimo onoga što je zatečeno. Ako pronađete neke autentične elemente i dokaze o prethodnom nekom vrijednom stanju, morate da ih vratite na stručan, studiozan način u skladu sa konzervacijom, odnosno konzervatorskom strukom. Svi elementi novi, nedostajući u nekim dijelovima, aplikacijama, dekorativnim u enterijeru i eksterijeru se rade da se izvrši njihova rekonstrukcija po uzoru na postojeće,  kazao je profesor dr. Goran Radović tokom obilaska Dvorca sa novinarima.

Opština Bar, investitor projekta, organizovala je danas za novinare obilazak objekta sa izvođačima radova i nadzornog organa. Prethodno su Dvorac kralja Nikole obišli predsjednik Opštine Bar Dušan Radičević sa najbližim saradnicima i direktorica JU Kulturni centar Bar Aleksandra Grabež, predstavnici  izvođača radova – firme “KOTO” DOO, predstavnici firme “Studio prostor” koja vrši stručni  i konzervatorski nadzor.

Danas su pojašnjeni razlozi koji su uslovili izmjenu dinamike radova i odlaganje prethodno definisanih rokova.  

Ðorđe Milosavljević, predstavnik konzorcijuma “KOTO” DOO iz Beograda koji izvodi radove, istakao je da su trenutno u toku završni zanatski radovi i radovi popločavanja iznad balske dvorane, zatim završni molersko-farbarski radovu na svim spratovima i ugradnja unutrašnje stolarije.

“Za sada je urađena statička sanacija Balske dvorane, završena je rekonstrukcija fasade, njeno bojenje, fasadna stolarija, kao i restauracija spoljnog stepeništa. Očekujemo i postavljanje parketa, kao i muzejski namještaj i mobilijar koji će stići početkom novembra. Posebno bih istakao statičku sanaciju balske dvorane jer je to bio i bezbjednosni problem. Detaljnom analizom konstruktivnog sklopa i novim projektnim rješenjem terasa, koja predstavlja možda jednu od najljepših terasa u Baru, biće dostupna posjetiocima”, pojasnio je Milosavljević.

Kako je javnost prethodno upoznata, tokom izvođenja konzervatorsko-restauratorskih radova otkriveni su brojni elementi koji nijesu mogli biti sagledani u fazi izrade samog projekta što je nametnulo produženje roka za izvođenje radova.

Najznačajnija saznanja odnosila su se na stanje konstruktivnog sistema objekta, fasadne stolarije i fasade, kao i na otkrivanje zidne dekoracije koja se segmentno prožima kroz sve spratove Dvorca. Svi ti nalazi dokumentovani su kroz 15 stručnih izvještaja dostavljenih Upravi za zaštitu kulturnih dobara, od koje su dobijene smjernice i saglasnost za  izmjene i dopune Glavnog revidovanog projekta rekonstrukcije sa uređenjem enterijera.

Što se tiče materijala za izradu stolarije, korišten je sibirski ariš, koji je, prema riječima izvođača,  autentično bio korišten prilikom izrade prozora, izvorno prilikom gradnje dvorca.

Prof. dr Goran Radović ističe sve što je urađeno će unaprijediti sveukupno stanje objekta koji dobija novu vrijednost.

“Za ovakav rad, u kojem se događaju otkrića koje prati izrada elaborata i druge procedure, nije moguće odrediti rokove. Sve intervencije i promjene koje se rade na Dvorcu moraju da se rade na osnovu prethodnih istraživanja”, ispričao je prof. Radović naglašavajući da  jedno od najznačajnijih saznanja se odnosi na gotovo 500 m2 zidne dekoracije otkrivene ispod bojenog sloja, koja datira iz različitih perioda.

– Ti novi segmenti čine Dvorac kralja Nikole u Baru jedinstvenim među dvorima kraljevske porodice, u kojem će jedino biti sačuvano i prezentivano zidno slikarstvo. To ukazuje na posebno veliku vrijednost otkrivene dekoracije koja će, nakon slikarsko-konzervatorsko-restauratorskih radova koji su u toku, a koji se izvode u skladu sa savremenim principima zaštite i pod nadzorom Uprave za zaštitu kulturnih dobara Crne Gore. Nesumnjivo će postati jedna vrsta muzejskog eksponata, objasnio je Radović.

Poslednjih četiri mjeseca grupa od pet-šest konzervatora radi na zidnoj dekoraciji u Dvorcu.

“Restauracije su rađene sa prirodnim i oksidnim pigmentima, kao i sa akvarel bojama. Bitno je da sve što se radi bude reverzibilno, tako da smo koristili materijale koji su približni originalnim materijalima, ali u svakom trenutku mogu biti uklonjeni ako dođe do neke druge problematike ili potrebe za tim,” istakao je slikar – konzervator Vladimir Petrović koji je istakao da je jako ponosan jer ima čast da radi na Dvorcu Petrovića.

Kada građevinski radovi budu završeni muzejski predmeti će biti vraćeni u Zavičjani muzej. To mora biti spovedeno po muzejskim, odnosno konzervatorskim pravilima koja uključuju i preseljenje predmeta.