Uspješno održana peta Međunarodna multidisciplinarna konferencija „Kulturne i kreativne industrije & baština: Ecoexperience“

Peta Međunarodna multidisciplinarna konferencija „Kulturne i kreativne industrije & baština: Ecoexperience“, u organizaciji Društva za kulturni razvoj „Bauo“, uspješno je održana u Petrovcu na Moru u sedmici za nama, od 4. do 8. marta 2026. godine. Ova manifestacija, koja je tokom pet godina prerasla u prepoznatljivu regionalnu i međunarodnu platformu za razmjenu znanja i iskustava u oblasti kulture, nasljeđa i kreativnih industrija, i ove godine okupila je veliki broj istraživača, umjetnika, stručnjaka i predstavnika kulturnih institucija.

Tokom petodnevnog programa okupili smo preko 50 učesnika i učesnica iz Sjedinjenih Američkih Država, Francuske, Holenadije, Grčke, Turske, kao i iz država regiona Balkana (Crne Gore, Srbije, Hrvatske, bosne i Hercegovine, Slovenije). Među njima su bili univerzitetski profesori, istraživači, predstavnici muzeja i kulturnih institucija, stručnjaci iz oblasti turizma, ugostiteljstva, poljoprovrede, arhitekture i kreativnih industrija, kao i predstavnici civilnog sektora i lokalnih zajednica. S obzirom na to da je konferencija bila „hibridnog“ karaktera, nekoliko izlagača je govorilo na konferenciji i putem online platforme. Dio predavanja bio je i na engleskom jeziku.

Konferencija je svečano otvorena 4. marta u JU Osnovna škola „Mirko Srzentić“ u Petrovcu, uz obraćanja predstavnika organizatora, programskog i organizacionog odbora i partnerskih institucija. U okviru otvaranja održan je i festival lokalne tradicionalne hrane i poljoprivrednih proizvoda, kao i panel diskusija „Tradicionalne slastice primorske“, koja je okupila predstavnike lokalnih proizvođača, ugostitelja i stručnjaka iz oblasti gastronomije i turizma. Program je upotpunjen i igrokazom učenika Srednje mješovite škole „Danilo Kiš“ iz Budve.

Radni dio konferencije nastavljen je u petrovačkom Hotelu Monte Casa kroz niz plenarnih predavanja, panel diskusija, tematskih sesija i promocija knjiga, koje su otvorile različita pitanja savremenog razumijevanja nasljeđa i njegovih razvojnih potencijala, kako u domenu kulture, tako i prirode, ekologije i poljoprivrede. Posebnu pažnju izazvali su panel „Od prirode do kulture (i natrag)“, kao i brojne tematske sesije među kojima su „Pejzaži kulturne istorije“, „Prostor – zajedničko dobro?“, „Arhivi prostora, sjećanja i ukusa“, „Prehrambena heritologija“, „Digitalni gastro doživljaji“, „Nasljeđe, zvuk i pokret“, „Snaga prirode i kreativnosti“, „Alkohol – antropološka skica za portret“, „Ekonomika kulture i nasljeđa“ i „Svjetovi prirode, hrane i knjiga“.

Kroz ova tematski fokusirana okupljanja razmatrani su brojni aspekti savremenog odnosa prema kulturnoj baštini – od arheologije prehrane, gastronomskog nasljeđa, poljoprivredne proizvodnje i kulturnih pejzaža, preko digitalnih alata, kulturnih i kreativnih industrija, do savremenih modela kulturnog turizma, ekonomike kulture i održivog eko i agro razvoja zasnovanog na nasljeđu.

Učesnici su se bavili i mnogim drugim pitanjima, poput zajedničkog nasljeđa, interpretacije nematerijalne baštine, savremenih pristupa kreativnim industrijama i interdisciplinarnih istraživačkih praksi. U okviru konferencije predstavljeni su i savremeni razvojni projekti iz oblasti kulturnih politika i kreativne ekonomije. Među njima se posebno izdvojila prezentacija projekta „Nikšić – Evropska prestonica kulture 2030“, kroz koju su predstavljeni razvojni planovi i kulturne inicijative usmjerene ka transformaciji Nikšića u kontekstu ove prestižne evropske titule. Ova prezentacija dodatno je otvorila diskusiju o ulozi kulture, kreativnih industrija i kulturne baštine u održivom razvoju gradova i lokalnih zajednica.

U okviru programa predstavljen je i treći broj naučnog časopisa „Konteksti kulture: studije iz humanistike i umjetnosti“ Društva za kulturni razvoj „Bauo“, objavljen 2025, posvećen temama hrane, gastronomije i kulturnog nasljeđa, čime je dodatno naglašena interdisciplinarna dimenzija ovogodišnje konferencije.

Takođe, održana je i serija interaktivnih predavanja za petrovačke osnovce od strane univerzitetskih profesora, kako bi im se približila tematika vezano za kulturno nasljeđe, posebno arheološko, umjetničko i istorijsko, kao i poljoprivredu.

Pored naučnog i stručnog programa, učesnici su imali priliku da kroz svakodnevne degustacije domaćih proizvoda i neformalne susrete na poljoprivrednim gazdinstvima u Paštrovićima bolje upoznaju lokalnu gastronomiju, tradiciju i kulturni ambijent budvanske rivijere. Na taj način konferencija je još jednom potvrdila značaj povezivanja kulture, turizma, poljoprivrede, kulturnih i kreativnih industrija kao važnih razvojnih resursa lokalne zajednice.

Organizatori ističu da koncept „ecoexperience“, koji povezuje ekologiju, ekonomiju i kulturno nasljeđe, predstavlja savremeni model promišljanja održivog razvoja u kojem kulturna baština postaje pokretač kreativnih i društvenih inovacija, koji to može biti i dugoročno, ukoliko se valjano i strateški planira.

Podsjećamo, realizaciju konferencije sufinanrisali su i ove godine Opština Budva i Privredna komora Crne Gore, dok su od ovog izdanja institucionalnu i akademsku podršku pružili i JU Prirodnjački muzej Crne Gore i Univerzitet Donja Gorica, s obzirom na tematsku bliskost s njihovim djelokrugom rada. Značajan doprinos u kontinuitetu daju i mnoge druge ustanove (JU Osnovna škola „Mirko Srzentić“, JU SMŠ „Danilo Kiš“), te organizacije, inicijative, privredni subjekti, poljošrovredna gazdinstva, i pojedinci/ke s teritorije cijele opštine Budva, koji kroz partnerstva, logističku podršku i uključivanje lokalnih aktera potvrđuju važnost zajedničkog djelovanja na planu održivog razvoja.

Najavljujemo da ćemo raditi na tome da već lokalno, nacionalno i internacionalno prepoznatljiva konferencija „Kulturne i kreativne industrije & baština“ bude nastavljena i u narednim godinama, s ambicijom da Petrovac na Moru i Budva i dalje ostanu mjesto međunarodnog susreta istraživača, umjetnika i stručnjaka koji promišljaju nove modele razvoja kulture, baštine i održivog razvoja u savremenom društvu.