Tivat domaćin evropske političke elite: Na Samit EU – Zapadni Balkan više od 35 delegacija

Prvi put u Crnoj Gori održava se samit Evropske unije i Zapadnog Balkana na najvišem nivou.Tivat je danas epicentar evropske politike i diplomatije. Događaj, koji okuplja više od 35 delegacija predvođenih šefovima država i vlada, potvrđuje rastući značaj Crne Gore na evropskoj političkoj mapi i šalje snažnu poruku da je politika proširenja ponovo među prioritetima Evropske unije.

Samit se održava pod sloganom „Shared prosperity and stability of the EU and the Western Balkans“ (Zajednički prosperitet i stabilnost EU i Zapadnog Balkana), a domaćin je predsjednik Crne Gore Jakov Milatović. Skupom predsjedava predsjednik Evropskog savjeta Antonio Košta.

Među najvišim zvaničnicima koji danas borave u Tivtu su predsjednica Evropske komisije Ursula fon der Lajen, predsjednik Francuske Emanuel Makron, kancelar Njemačke Fridrih Merc, premijer Španije Pedro Sančez i premijerka Italije Đorđa Meloni.

U radu samita učestvuju i lideri zemalja Zapadnog Balkana, među kojima su predsjednik Srbije Aleksandar Vučić, premijer Albanije Edi Rama, premijer Sjeverne Makedonije Hristijan Mickoski, kao i predstavnici Bosne i Hercegovine i Kosova.

Riječ je o jednom od najznačajnijih skupova održanih u regionu posljednjih godina, imajući u vidu nivo zastupljenosti evropskih lidera.

„Ovo je jedan od najjačih samita u posljednjih nekoliko godina po nivou učešća, što pokazuje da je proširenje ponovo visoko na agendi Evropske unije“, poručeno je uoči današnjeg skupa.

Dodatnu simboliku samitu daje činjenica da se održava upravo u godini kada Crna Gora obilježava dvije decenije od obnove nezavisnosti.

Predsjednik Crne Gore Jakov Milatović ocijenio je juče da je posjeta francuskog predsjednika Emanuela Makrona događaj od posebnog državnog značaja.

„To je veliki dan za francusko-crnogorsko prijateljstvo. Predsjednik Makron je prvi put u Crnoj Gori i to predstavlja veliko priznanje evropskom putu naše države“, kazao je Milatović, dodajući da Francuska za Crnu Goru ima posebno mjesto među evropskim partnerima.

Makron je tokom jučerašnje posjete poručio da je „prirodno mjesto zemalja Zapadnog Balkana u Evropskoj uniji“, dok je premijer Milojko Spajić istakao da Crna Gora i Francuska učvršćuju strateško partnerstvo i zajedno grade evropsku budućnost.

Vlada Crne Gore i Francuska juče su potpisale više bilateralnih sporazuma, dodatno osnažujući saradnju dvije države.

Uvertira za današnji samit bila je neformalna večera na Lovćenu, gdje su Milatović i Spajić sinoć ugostili lidere Evropske unije i Zapadnog Balkana.

Podsjetimo, juče su predsjednik Vlade Crne Gore Milojko Spajić zajedno sa predsjednikom Francuske Emanuelom Makronom, prisustvovali jpotpisivanju sporazuma u više oblasti između predstavnika Vlade Crne Gore i Vlade Francuske na Cetinju, saopšteno je iz Vlade.

Potpisani sporazumi svjedoče o zajedničkoj volji da se partnerstvo osnaži.

“Posebno me raduje sporazum o izgradnji novog Kliničkog centra. Intenzivna je saradnja i u oblasti odbrane”, istakao je predsjednik Francuske.

On je ukazao na važnost zajedničke borbe protiv lažnih informacija koja je jako važna za zaštitu demokratije.

Fokus razgovora dvojice zvaniičnika, kako se dodaje, bio je na evroposkoj budućnosti.

“Crna Gora je mnogo uradila, i Francuska poštuje ono što je urađeno. Vjerujem da ćete nastaviti da radite sa jednakom odlučnošću“, poručio je Makron,

Dodao je da će Francuska biti uz Crnu Goru.

“Memorandum o razumijevanju između Ministarstva evropskih poslova Crne Gore i Ministarstva za Evropu i vanjske poslove Francuske u vezi sa proširenjem Evropske unije i podizanjem svijesti o putu Crne Gore ka Evropskoj uniji potpisali su ministarka evropskih poslova Crne Gore Maida Gorčević i delegirani ministar pri ministru za Evropu i vanjske poslove Francuske, zadužen za evropska pitanja, Benžamin Adad“, navodi se.

Ovim dokumentom, kako pojašnjavaju, potvrđena je snažna posvećenost dvije države evropskoj budućnosti Crne Gore i daljem jačanju saradnje u promovisanju procesa proširenja Evropske unije.

“Ugovor za projektovanje i izgradnju novog univerzitetskog Kliničkog centra Crne Gore u Podgorici potpisali su ministarka javnih radova Crna Gore Majda Adžović i zamjenik generalnog direktora kompanije Bouygues Bâtiment Internationel Christophe Petit. Riječ je o jednom od najvećih zdravstvenih infrastrukturnih projekata u državi, vrijednom najmanje 313 miliona eura, čiji se završetak realizacije očekuje 2031. godine”, naglasili su.

Memorandum o razumijevanju za razvoj dionice A2- 2 Jadransko- jonskog puta potpisali su generalni direktor Monteput-a Milan Ljiljanić i direktor za razvoj Bouygues Travaux Public Benoa Lanž.

Ovim dokumentom, ukazuju, dvije strane se saglašavaju da sarađuju na pripremi Studije izvodljivosti projekta i daljih koraka u skladu sa Studijom, na bazi potpisanog međuvladinim sporazuma između Crne Gore i Francuske.

“Dionica A2-2 autoputa, kao dio Jadransko-jonskog autoputa, jedna je od ključnih komponenti Master plana strateških autoputeva Crne Gore. Sporazum o realizaciji druge tranše zajma za razvojne politike (Development Policy Loan – DPL) u iznosu od 100 miliona eura potpisali su ministar finansija Crna Gore Novica Vuković i zamjenik generalnog direktora Francuske agencije za razvoj (AFD) Bertran Valkener“, piše u saopštenju.

Druga tranša DPL aranžmana predstavlja nastavak saradnje uspostavljene 2024. godine, kada je između Ministarstva finansija i Francuske agencije za razvoj zaključen kreditni aranžman za podršku reformama u oblasti životne sredine i klimatskih promjena, u iznosu od 50 miliona eura.

“Novi aranžman podržava dalju realizaciju reformi usmjerenih na unapređenje upravljanja otpadom, razvoj obnovljivih izvora energije, održivo upravljanje šumama, smanjenje zagađenja i jačanje klimatske otpornosti, u skladu sa obavezama koje Crna Gora preuzima u procesu pristupanja Evropskoj uniji”, istakli su.

Tripartitni sporazum o partnerstvu potpisali su izvršni direktor CEDIS-a Vladimir Ivanović, Valkener i generalni direktor EDF IN Sebastien Ruiz.

Ovim sporazumom, kako pojašnjavaju, uspostavlja se strateška tehnička saradnja usmjerena na modernizaciju distributivne elektroenergetske mreže u Crnoj Gori i jačanje kapaciteta za energetsku tranziciju.

“Sporazum je zaključen u okviru FEXTE programa tehničke pomoći AFD-a, a ukupna vrijednost grant podrške iznosi do 290.000 eura, uz mogućnost dodatne podrške za pripremu budućih investicionih aktivnosti. Partnerstvo će omogućiti CEDIS-u pristup ekspertizi EDF grupe u oblasti upravljanja distributivnim sistemima, dok će realizacija projekta doprinijeti povećanju pouzdanosti i efikasnosti elektrodistributivnog sistema u korist građana i privrede Crne Gore”, naveli su.

Kako su zaključili, danas potpisani sporazumi u oblasti zdravstva, finansija, infrastrukture, energetike, strateškog komuniciranja rezultat su uspostavljanja strateške saradnje i realizacije Sporazuma između Vlade Crne Gore i Vlade Francuske, potpisanog 2025. godine

Izvor: CDM