Odsjaj umjetničkog traga: Završeno drugo izdanje festivala „Dva Sunca“

Tokom drugog izdanja Art festivala „Dva Sunca“, održanog od 13. do 16. avgusta, trgovi, livade, rijeke, kuće i brda Šavnika postali su otvoreni prostori umjetnosti, stvaranja i susreta, saopštili su organizatori.

Četiri dana savremene umjetnosti, muzike, filma, performansa i kreativnih praksi povezali su umjetnike, publiku i jedinstveni prostor Šavnika, dok mural, land art instalacije i umjetničke intervencije ostaju kao tragovi drugog izdanja festivala.

Festival, pokrenut prošle godine sa idejom da Šavnik i njegovu okolinu pretvori u otvorenu pozornicu i galeriju pod vedrim nebom, ovogodišnjim izdanjem napravio je novi korak, pa je tako od festivalskog događaja krenuo ka dugoročnom kulturnom procesu koji ostavlja vidljive tragove u prostoru i zajednici.

Umjetnici iz Crne Gore, regiona i Evrope stvarali su na različitim lokacijama, a program je publiku vodio kroz Šavnik i njegovu okolinu, povezujući umjetnost sa pejzažom, lokalnim pričama i fenomenom po kojem je ovo mjesto prepoznatljivo, po dva izlaska sunca.

Umjetnička mapa grada i okoline

Umjetnica Marija Šoln oslikala je mural „Poreklo II – Susret u ogledalu dva sunca“, nastavljajući umjetnički dijalog započet prošle godine i ideju da javni prostor Šavnika postepeno postaje mjesto savremene umjetnosti.

Na Gojinom brdu, iznad grada, ostala je land art instalacija „Tamna strana Sunca“ Konstantina Evdokimova, nastala od drveta i prirodnih materijala u neposrednom odnosu sa pejzažom Šavnika. Na livadi Gnijezdo, Sofia Albee predstavila je rad „Tako mi sunca“, dok je umjetničku mapu ovogodišnjeg festivala upotpunila Milica Komlenić Vukić radom „Sećanja senke“.

Ovi i drugi radovi bili su dio završnog Art Walka „Tragovi Dva Sunca“, kojim je publika zajedno sa umjetnicima prošla novom umjetničkom mapom Šavnika.

Umjetnička direktorica festivala Marija Džoganović, dekanica Fakulteta vizuelnih umjetnosti Univerziteta Mediteran, istakla je da je upravo odnos umjetnika prema mjestu jedna od ključnih ideja „Dva Sunca“:

„Ne želimo da Šavnik bude samo scenografija u kojoj se program odvija, već prostor iz kojeg umjetnički rad nastaje. Umjetnici ovdje upoznaju mjesto, njegov pejzaž, ljude i ritam i odgovaraju na njih svojim radovima. Posebno je važno što dio tih radova ostaje i nakon festivala.“

Od Kralja Čačka i Stray Dogga do umjetnosti u svitanje

Muzički program drugog izdanja obilježili su koncerti Kralja Čačka i Stray Dogga na livadi Gnijezdo. Koncerti pod otvorenim nebom, u neposrednom susretu izvođača, publike i prirode, dodatno su definisali pravac u kojem „Dva Sunca“ razvijaju svoj muzički segment – kroz pažljivo birane autore i ambijent koji postaje sastavni dio umjetničkog iskustva.

Važan dio ovogodišnjeg programa činile su i prakse koje su povezivale umjetnost, tijelo, dah, zvuk i prirodu. Festivalski dani počinjali su jutarnjim programima Sanje Čolić i Ine Bulgakove, kroz pokret, dah i zvučne kupke, stvarajući drugačiji način ulaska u dan i doživljaja šavničkog pejzaža.

Ivana Martinović vodila je radionicu „Izvor – ekspresivna umjetnička praksa“, zasnovanu na spontanom kreativnom procesu i ličnom iskustvu učesnika, čime je dodatno razvijen participativni karakter festivala.

Bogat četvorodnevni program obuhvatio je i Artist Talks i susrete sa umjetnicima, filmske i video-art projekcije, performanse, radionice, DJ i live art programe. Italijanski umjetnik Luigi Grey Benassai predstavio je performans i film „Mimo, Portrait of a Modern Mime“, dok je Zvjezdana Dervić izvela performans „Omnia Mea Mecum Porto“.

Filmski i video program donio je radove Hane Rastoder, Galine Bakinove, Ivane Šarović i Aleksandra Lazara. Kratki animirani film „Pod i Gorica“ Jovane Jovanović i Petra Đurišića kroz igru i animaciju otvorio je pitanja identiteta, promjene prostora, urbanizacije i odnosa grada prema prirodi.

Večernje programe dodatno su oblikovali DJ setovi Higher Sense – Andree Nox i The Founder-a, uz live crtanje Izzija, kao i DJ set Andreja Zvereva pod otvorenim nebom.

Dnevni program uključio je radionicu cijanotipije Balše Gobovića i radionicu „Organski sintisajzer: od zvuka prirode do MIDI instrumenta“ Marka Gošovića, dok su razgovori sa umjetnicima omogućili publici da neposredno upozna njihove poetike i procese stvaranja.

Posebnu sliku „Dva Sunca“ donijelo je posljednje festivalsko jutro. U okviru Sunrise Art Jama, na Trgu Matije Jakića, aerial dance Zvjezdane Dervić susreo se sa ambijentalnim live soundom Gorana Lončarevića – umjetničkim programom izvedenim u svitanje, u trenutku kada se Šavnik budi.

Festival koji raste zajedno sa Šavnikom

Direktor Art festivala „Dva Sunca“ Branimir Žugić rekaoje da drugo izdanje potvrđuje ideju zbog koje je festival pokrenut:

„Kada smo prošle godine počinjali, željeli smo da napravimo festival koji neće samo nekoliko dana gostovati u Šavniku. Željeli smo proces koji će rasti zajedno sa mjestom. Danas već imamo prve rezultate toga – umjetnike koji se vraćaju, nove autore koji dolaze, publiku koja zbog festivala otkriva Šavnik i, što nam je posebno važno, radove koji ovdje ostaju”

Važan dio identiteta festivala ostaje i uključivanje lokalne zajednice, navode organizatori. „Dva Sunca“ ne tretiraju Šavnik samo kao mjesto održavanja programa – umjetnici dolaze da stvaraju u njemu, koriste njegove prostore, upoznaju pejzaž i ljude i kroz svoje radove uspostavljaju dijalog sa sredinom u kojoj borave.

Na taj način festival postepeno prerasta okvire nekoliko avgustovskih dana i otvara prostor da kultura i savremena umjetnost doprinesu novoj vidljivosti Šavnika, njegovoj kulturnoj i turističkoj valorizaciji i dugoročnom oživljavanju ovog kraja.

Art festival „Dva Sunca“ organizovali su NVU Art 365, JU Centar za kulturu Šavnik i Fakultet vizuelnih umjetnosti Univerziteta Mediteran, uz podršku Opštine Šavnik, Ministarstva kulture i medija, Ministarstva turizma i Metropolisa.

Drugo izdanje festivala je završeno, ali njegovi tragovi ostaju – na zidovima Šavnika, na Gojinom brdu, na livadi Gnijezdo i u susretima umjetnika, publike, prirode i lokalne zajednice.

Foto: NVU Art 365