Na Praznik rada podsjetimo da sedmočasovno radno vrijeme u Crnoj Gori predlaže Vlada

Prije 140 godina na stotine hiljada američkih radnika izašli su na ulice Čikaga zahtjevajući osmočasovno radno vrijeme. Osam sati rada, osam sati kulture, osam sati odmora – to je bila vizija radnika koji su 1886. godine u Čikagu tražili osnovno pravo: dostojanstven radni dan. Međunarodni praznik rada, 1. maj, podsjeća da prava radnika nisu poklonjena – nego izborena.

Prvi maj se slavi kao međunarodni praznik radničkog pokreta u znak sjećanja na solidarnost i otpor stotine hiljada američkih radnika koji su 1.maja 1886. izašli na ulice i suočili se sa brutalnim otporom vlasti.

Posle tri dana protesta, 3. maja, došlo je do obračuna sa policijom kada su poginula četiri sindikalca. Ogorčeni, grupa anarhista, predvođena Avgustom Spajsom i Albertom Parsonsom, pozvala je radnike da se i sami naoružaju i nastave proteste.

Sledećeg dana, osoba čiji identitet nikad nije utvrđen, bacila je bombu koja je ubila sedam radnika i ranila veliki broj policajaca. Gradske i državne vlasti pohapsile su osam anarhista, uključujući Parsonsa i Spajsa, optužile ih za ubistvo i osudile na smrt.

Dok je Parsonova pogrebna povorka prolazila gradom, oko 250.000 ljudi, duž ulica Čikaga su odali poštu i izrazili svoju solidarnost sa nepravedno pogubljenim radnicima.

Tri godine kasnije, na Prvom kongresu 2. Internacionale, održanom 1889. godine, odlučeno je da 1. maj postane zajednički praznik svih radnika svijeta. Za radnike i sindikaliste širom planete, on predstavlja dan solidarnosti i borbe za bolje uslove rada.

Ironično, ali u državi u kojoj je 1. maj simbolično “rođen” ne slavi se ovaj praznik. Nakon Oktobarske revolucije 1. maj je postao državni praznik SSSR, a potom i svih komunističkih, socijalističkih država.

Za vrijeme talasa “straha od crvene aždaje”, radnički pokreti SAD odrekli su se 1. maja. Kao Praznik rada u ovoj državi danas se praznuje prvi ponedeljak u septembru.

Prva proslava 1. maja u Crnoj Gori, zabilježeno je u “Glasu Crnogorca”, održana je 1891. godine, kada su se radnici Državne štamparije na Cetinju izborili za osmočasovno radno vrijeme.
Nakon Prvog svjetskog rata prve proslave organizovali su komunisti 1919. godine na Rijeci Crnojevića, Cetinju, u Podgorici, Kotoru, Tivtu, Danilovgradu i Nikšiću.

Zvanično 1.maj je proglašen državnim praznikom 1945. godine, za vrijeme Socijalističke Federativne Republike Jugoslavije. Prva prvomajska parada organizovana je dvije godine kasnije, 1947.

Decenijama kasnije, Prvi maj se obilježavao masovnim državnim manifestacijama, vojnim paradama, okupljanjem radničkih kolektiva i studenata, nastupima kulturnih društava.

U kalendarima državnih praznika na našim prostorima Prvi maj, Međunarodni praznik rada preživio je društvenu tranziciju devedesetih, ali je izgubio suštinski značaj- solidarnost radnika, energičnost čelnika sindikata, organizovana sindikalna okupljanja…Ostala je tradicija da se međunarodni praznik rada, 1. maj, u Crnoj Gori, kao i drugim državama nekadašnje SFRJ, obilježava neradno.

Poslednjih godina izostaje spoj sindikalnih aktivnosti, parada, tradicionalnih izleta u prirodi, kulturnih manifestacija pa i saopštenja čelnika sindikata uz čestitke radnicima.

I na kraju podsjetimo na Praznik rada da se za sedmočasovno radno vrijeme u Crnoj Gori zalaže Vlada.