Za tri mjeseca na crnogorskim putevima poginulo 14 osoba

Na crnogorskim putevima u prva tri mjeseca ove godine život je izgubilo 14 ljudi, dok je u istom, prvom kvartalu prošle godine broj izgubljenih života bio osam, pokazuju podaci Uprave za statistiku Monstat. Time se prekida pozitivan trend iz 2025. godine, kada je broj poginulih prvi put smanjen za 10,7 odsto u odnosu na prethodnu godinu.

 Iz Uprave policije za Pobjedu poručuju da je ljudski faktor, odnosno prekoračenje brzine, alkohol i nedozvoljeno preticanje i dalje dominantan uzrok tragedija, a da Podgorica ostaje grad sa najvećim brojem saobraćajnih nezgoda u zemlji.

Prema podacima Monstata, u prvom kvartalu 2026. godine evidentirano je 1.359 saobraćajnih nezgoda, što je brojka kao u istom periodu prethodne godine, kada je registrovan 1.361 udes. Međutim, broj poginulih porastao je sa osam na 14, dok je broj povrijeđenih lica povećan sa 564 na 568. Ukupan broj nastradalih u saobraćajnim nezgodama u prvom kvartalu ove godine iznosio je 582, što je za 1,7 odsto više nego lani.

Iz Uprave policije, koja vodi sopstvenu evidenciju na osnovu Zakona o bezbjednosti saobraćaja na putevima, navode da je tokom prva četiri mjeseca ove godine evidentirano 1.909 saobraćajnih nezgoda, dok je u istom periodu prethodne godine registrovano 1.872, što predstavlja povećanje od oko dva odsto.

Pad smrtnosti, ali rast teško povrijeđenih

Godišnji izvještaj o stanju bezbjednosti saobraćaja na putevima za 2025. godinu, koji je Odsjek za bezbjednost drumskog saobraćaja Uprave policije objavio u martu ove godine, pokazuje da je prošla godina završena sa 6.831 saobraćajnom nezgodom, što je povećanje od 2,7 odsto u odnosu na 2024. U njima je poginulo 67 osoba – osam manje nego godinu ranije.

Međutim, broj povrijeđenih je rastao: ukupno 3.179 lica, odnosno 3,3 odsto više nego 2024, dok je broj teže povrijeđenih porastao čak za 14,5 odsto, sa 598 na 685. Drugim riječima, manje je smrtnih ishoda, ali su nezgode ostavljale teže posljedice po preživjele.

Uprava policije je u zaključku izvještaja ocijenila da je „ukupno stanje bezbjednosti saobraćaja na putevima u Crnoj Gori u 2025. godini bilo nezadovoljavajuće“, uprkos padu broja poginulih.

Monstatovi kvartalni podaci pokazuju da su drugi i treći kvartal koji obuhvataju turističku sezonu najopasniji periodi godine. U drugom kvartalu 2025. registrovane su 1.732 saobraćajne nezgode, što je 5,5 odsto više nego u istom periodu 2024, sa 822 nastradala lica, među kojima 19 poginulih.

Ljudski faktor uzrok tragedija

Podgorica je, kako su za Pobjedu kazali iz Uprave policije, grad koji bilježi najveći broj saobraćajnih nezgoda u Crnoj Gori.

„Razlog za to je najveća frekvencija saobraćaja, ali i činjenica da kroz teritoriju glavnog grada prolazi najveći broj najznačajnijih saobraćajnica. Mada se često postavlja pitanje šta je glavni uzrok saobraćajnih nezgoda, potpuno precizni podaci se ne mogu dati u svim slučajevima, jer se kod nezgoda sa težim posljedicama sprovode vještačenja, a konačan uzrok utvrđuje se u sudskim postupcima. Ipak, na osnovu dosadašnjih nalaza i mišljenja vještaka saobraćajne struke, dominantan uzrok najtežih saobraćajnih nezgoda jeste ljudski faktor“, ukazali su iz Uprave policije.

Najčešće greške koje, kako navode, dovode do tragedija na putevima jesu prekoračenje brzine, kretanje u suprotnom smjeru, nedozvoljeno preticanje, vožnja pod dejstvom alkohola ili psihoaktivnih supstanci, neustupanje prvenstva prolaza i nepropuštanje pješaka.

Ovi nalazi se podudaraju sa preliminarnim ocjenama vještaka iz godišnjeg izvještaja Uprave policije, prema kojima je u smrtonosnim nezgodama u 2025. godini uzrok prvenstveno ljudski faktor, neprilagođena brzina, prelazak na suprotnu kolovoznu traku, uticaj alkohola i drugih psihoaktivnih supstanci, nekorišćenje sigurnosnog pojasa, nepažnja vozača i korišćenje mobilnog telefona tokom vožnje.

Magistralni putevi smrtonosniji, auto-put bez žrtava

Iako se najveći broj nezgoda dogodio na ulicama u naseljenim mjestima 55,86 odsto svih u 2025. godini, prema godišnjem izvještaju Uprave policije, magistralni putevi su daleko smrtonosniji: tu je poginulo 46 lica, na regionalnim putevima osam, na lokalnim dvoje, dok je na ulicama poginulo šest osoba. Na nekategorisanim putevima život je izgubilo pet ljudi.

Auto-put „Princeza Ksenija“ izdvaja se kao izuzetak – njime je u 2025. prošlo 3.212.066 vozila, a nije bilo stradalih. U izvještaju Uprave policije ocijenjeno je da je „auto-put u potpunosti opravdao očekivanja u bezbjednosnom smislu“ i da je „postavio savremene standarde za izgradnju ostalih dionica auto-puta, Jadransko-jonskog auto-puta i brzih saobraćajnica“.

Najveći broj poginulih prošle godine bio je u Podgorici – 17, u Nikšiću 11 i Budvi šest, prema podacima Uprave policije. Najveći javni rizik registrovan je u Nikšiću, zatim u Bijelom Polju, Baru i Podgorici. Stradala su 53 muškarca i 14 žena, 49 državljana Crne Gore i 18 stranaca. Najopasniji dan u sedmici je nedjelja, kada je poginulo 16 osoba.

Veći broj prekršaja čine muškarci

Iz Uprave policije ukazuju da na porast broja saobraćajnih nezgoda utiče i konstantno povećanje broja registrovanih vozila u Crnoj Gori, ali i sve veći broj vozila u tranzitu, što potvrđuju i podaci granične policije o rastu broja prelazaka putnika i vozila preko graničnih prelaza. Prema godišnjem izvještaju Uprave policije, na graničnim prelazima u 2025. registrovan je prelazak 7.395.356 vozila, što je tri odsto više nego godinu ranije.

„Kada je riječ o saobraćajnim prekršajima, prema podacima koje Uprava policije vodi u skladu sa Zakonom o bezbjednosti saobraćaja na putevima, znatno veći broj prekršaja čine muškarci. Detaljna starosna struktura prekršilaca ne vodi se za sve prekršaje, već se takve analize uglavnom rade kada su u pitanju saobraćajne nezgode“, kazali su iz policije Pobjedi.

Na drogu testiran tek mali broj vozača

Iz Uprave policije navode da je u 2025. godini alkotestirano ukupno 199.250 vozača što je za 15,3 odsto više nego godinu ranije. Od toga je 9.526 vozača zatečeno pod dejstvom alkohola, dok je 285 odbilo alkotestiranje. Kod 891 vozača naloženo je uzimanje krvi i urina.

Međutim, raniji podaci o testiranju na droge pokazuju ogroman nesrazmjer. Pobjeda je u maju prošle godine objavila da je policija u prvom kvartalu 2025. godine na prisustvo alkohola u organizmu testirala 40.102 vozača, dok je na prisustvo psihoaktivnih supstanci testirano svega 630, manje od dva odsto u odnosu na broj alkotestiranih. Prema istim podacima koje je tada saopštila Uprava policije, svaki drugi vozač testiran na droge bio je pozitivan.

Iz Uprave policije tada su za Pobjedu kazali da je u istom periodu lišeno slobode 886 vozača koji su upravljali vozilom pod dejstvom alkohola ili psihoaktivnih supstanci, među kojima je bilo i povratnika u prekršajima, a najveći izmjereni nivo alkohola u organizmu iznosio je preko tri grama po kilogramu, što je više od šest puta iznad zakonske granice od 0,5 g/kg.

Najčešće greške koje, kako navode iz Uprave policije, dovode do tragedija na putevima jesu prekoračenje brzine, kretanje u suprotnom smjeru, nedozvoljeno preticanje, vožnja pod dejstvom alkohola ili psihoaktivnih supstanci, neustupanje prvenstva prolaza i nepropuštanje pješaka

Više od polovine vozača prekoračuje brzinu

Mjerenja indikatora bezbjednosti saobraćaja koja je Ministarstvo saobraćaja i pomorstva sprovelo od 16. oktobra do 30. novembra 2025. godine na teritoriji svih 25 opština, a koja su uključena u izvještaj Uprave policije, pokazuju zabrinjavajuću sliku ponašanja vozača i pješaka.

Od 37.538 vozila čija je brzina mjerena, više od polovine kretalo se brzinom većom od ograničenja. Prosječna brzina prekoračenja iznosila je 63,1 kilometar na sat, a najveća izmjerena brzina na auto-putu bila je 145 kilometara na sat. Najveći procenat prekoračenja zabilježen je u Petnjici (78,2 odsto), Danilovgradu (70,1 odsto), Bijelom Polju, Pljevljima i Zeti.

Sigurnosni pojas na prednjim sjedištima koristi samo 46,1 odsto putnika, dok je na zadnjim sjedištima upotreba pojasa svega 17 odsto. Dječja sjedišta koriste se u 38,1 odsto slučajeva. Mobilni telefon tokom vožnje na nedozvoljen način koristi 10,6 odsto vozača, sa najvećim procentom u Podgorici (17,4 odsto).

Podijeljena odgovornost institucija

Iz Uprave policije upozoravaju da na nastanak saobraćajnih nezgoda utiču tri osnovna faktora čovjek, vozilo i put sa okruženjem puta i vremenskim uslovima, ali da je ljudski faktor i dalje primarni uzročnik, kako u Crnoj Gori tako i u svijetu.

„Saobraćajna kultura i obrazovanje dio su opšte kulture i obrazovanja društva, a stanje bezbjednosti u saobraćaju ukazuje da, imajući u vidu broj saobraćajnih nezgoda u Crnoj Gori i njihove posljedice, svijest građana o bezbjednom učešću u saobraćaju još nije dovoljno razvijena. Upravo je neodgovorno ponašanje učesnika u saobraćaju najodgovornije za veliki broj nezgoda, posebno onih sa najtežim posljedicama. Odgovornost za stanje bezbjednosti ne snosi samo policija, već čitava društvena zajednica. Policija je po definiciji represivni organ i dio izvršne vlasti, pa samim tim na određene negativne društvene pojave može reagovati isključivo u okvirima svojih zakonom definisanih nadležnosti“, pojasnili su iz Uprave policije.

Zakonom o bezbjednosti saobraćaja na putevima, kako su naglasili, precizno su definisane nadležnosti različitih institucija kada je riječ o saobraćajnom obrazovanju i vaspitanju.

„Porodica ima ključnu ulogu u saobraćajnom obrazovanju djece, dok je Ministarstvo prosvjete nadležno za donošenje i realizaciju programa saobraćajnog obrazovanja u vrtićima, osnovnim i srednjim školama, kao i u auto-školama. Ministarstvo zdravlja zaduženo je za edukaciju građana o zdravstvenim aspektima bezbjednog ponašanja u saobraćaju, dok lokalne samouprave imaju obavezu da planiraju i sprovode mjere zaštite učesnika u saobraćaju, posebno djece“, rekli su iz Uprave policije.

Dodaju da važnu ulogu imaju i mediji, čiji je zadatak da građane informišu o bezbjednom učestvovanju u saobraćaju i posljedicama nebezbjednog ponašanja, kao i udruženja građana koja se bave bezbjednošću saobraćaja, brigom o djeci i mladima.

Auto-put „Princeza Ksenija“ izdvaja se kao izuzetak – njime je u 2025. prošlo 3.212.066 vozila, a nije bilo stradalih. U izvještaju Uprave policije ocijenjeno je da je „auto-put u potpunosti opravdao očekivanja u bezbjednosnom smislu“ i da je „postavio savremene standarde za izgradnju ostalih dionica auto-puta, Jadransko-jonskog auto-puta i brzih saobraćajnica“

Strategija do 2030. i nove kazne

Iz Uprave policije podsjećaju da je Strategijom poboljšanja bezbjednosti u drumskom saobraćaju za period 2024-2030. definisan niz konkretnih mjera i aktivnosti, zajedno sa nosiocima aktivnosti i rokovima realizacije.

„Evropska komisija dala je pozitivno mišljenje na ovaj dokument, koji je potom usvojila i Vlada Crne Gore. Od realizacije ove strategije direktno zavisi stanje bezbjednosti drumskog saobraćaja u Crnoj Gori. U skupštinskoj proceduri trenutno se nalazi i Prijedlog zakona o izmjenama i dopunama Zakona o bezbjednosti saobraćaja na putevima, kojim su predviđena značajna povećanja novčanih kazni. Pooštravanje kaznene politike daće doprinos poboljšanju opšteg stanja bezbjednosti saobraćaja na putevima, ali efekti tih mjera biće kratkoročni ukoliko se paralelno ne budu sprovodile sistemske mjere predviđene Strategijom“, naveli su iz policije.

U godišnjem izvještaju Uprava policije navodi i da nedostatak stacionarnih radarskih sistema za nadzor saobraćaja u većim gradovima i kritičnim dionicama magistralnih i regionalnih puteva i dalje negativno utiče na stanje bezbjednosti, kao i da kadrovsko stanje saobraćajne policije postaje „limitirajući faktor u obavljanju svakodnevnih policijskih zadataka“.

Dugoročni rezultati, zaključuju iz Uprave policije, mogu se postići jedino kontinuiranom edukacijom, unapređenjem saobraćajne kulture i zajedničkim djelovanjem svih društvenih institucija.

Izvor: Pobjeda