Poslije dva vijeka riješena Napoleonova šifra – vještačka inteligencija pročitala tajno pismo

Inženjer za vještačku inteligenciju uspio je da razbije do sada neriješenu šifru koju je Napoleon Bonaparta koristio za slanje tajnih poruka svojim generalima, pa je prvi put pročitano pismo staro 217 godina.

Karter Čerč, inženjer za vještačku inteligenciju u kompaniji za sajber-bezbjednost „SentinelOne“, koristio je model GPT-6 Astra kako bi dešifrovao poruku. Dao mu je jedan upit i jednu sliku pisma, a šest sati kasnije zadatak je bio završen.

„U početku nijesam vjerovao. Svi smo iskusili situacije u kojima model iznese neku nevjerovatnu tvrdnju, ali ovdje se rješenje može mehanički provjeriti“, rekao je Čerč za „Lajv sajens“.

Pismo je 1809. godine, na Napoleonov zahtjev, poslao njegov pastorak Ežen, vicekralj Italije, maršalu Ogistu de Marmonu. Sadržalo je podatke o položajima francuskih i savezničkih armija širom Evrope, pa je zbog mogućnosti presretanja bilo šifrovano.

Jedina javno dostupna verzija pisma bila je sken niske rezolucije iz francuskog vojnog časopisa iz 1969. godine. Pismo ima oko 1.300 znakova i koristi homofonu šifru, u kojoj su najčešća slova predstavljena različitim simbolima.

Model je uspio da poveže pismo sa djelimičnom tabelom istoričara kriptologije Danijela Tanta, koja je objašnjavala značenje 33 simbola. Na osnovu toga dešifrovani su i preostali djelovi poruke.

„Astra je sama uspostavila tu vezu tokom istraživanja na internetu. Identifikovala je primjer i pokušala da ga primijeni na ovu šifru – i uspjelo je“, naveo je Čerč.

„Kamen iz Rozete“ za istorijske šifre

Istoričari smatraju da bi ovakva upotreba vještačke inteligencije mogla da bude važna za dešifrovanje drugih istorijskih poruka.

Majkl Rou sa Kraljevskog koledža u Londonu uporedio je ovaj slučaj sa Kamenom iz Rozete, jer je sadržaj Napoleonove poruke djelimično bio poznat iz druge prepiske, što omogućava provjeru tačnosti dešifrovanja.

Ipak, samo pismo nije donijelo veliko istorijsko otkriće. Uglavnom potvrđuje već poznate informacije o rasporedu trupa, ali istraživači smatraju da bi isti metod mogao da bude primijenjen na druge, do sada nepročitane dokumente.

Šifre su u Napoleonovo vrijeme često korišćene za vojne, diplomatske i privatne poruke, a stručnjaci vjeruju da bi vještačka inteligencija mogla da pomogne i u tumačenju starih jezika, nečitkih rukopisa i drugih istorijskih zapisa.

Čerč ipak naglašava da sama šifra nije bila naročito složena i da bi je kriptografi vjerovatno mogli riješiti uz dovoljno vremena i rada.

Rezultat je potvrdio kriptograf Satoši Tomokijo, koji vodi stranicu „Cryptiana“, posvećenu neriješenim istorijskim šiframa. Pismo je nakon toga označeno kao riješeno.

Izvor: RTCG